Emerytura na nowych zasadach – jak ją obliczyć?

W ramach dzisiejszego artykułu pochylimy się nad najbardziej praktycznymi aspektami tzw. „nowej emerytury”, tudzież „emerytury na nowych zasadach”, a mianowicie:
– kogo dotyczy nowa emerytura?
– jak się oblicza nową emeryturę?
– co ma wpływ na wysokość nowej emerytury?

Zasady dotyczące obliczania i nabywania prawa do emerytury określone są głównie w tzw. „ustawie emerytalnej”, czyli Ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z 17 grudnia 1998 r. (Dz. U. 1998 nr 162 poz. 1118).

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118

Kogo dotyczy nowa emerytura?

Emerytura na nowych zasadach dotyczy osób, które urodziły się po 31 grudnia 1948 r.

Prawo do niej nabywa się w momencie osiągnięcia określonego w ustawie emerytalnej wieku. wiek ten zależny jest od urodzenia i wynosi:

  • od 60 do 67 lat dla kobiet
  • od 65 do 67 lat dla mężczyzn

Gdzie maksymalny wiek emerytalny, tj. 67 lat, dotyczy kobiet urodzonych po 30 września 1973 r. oraz mężczyzn urodzonych po 30 września 1953 r. Pozostałe, starsze osoby mają tym niższy wiek emerytalny im wcześniejsza jest ich data urodzin. Po dokładne sprawdzenie wieku emerytalnego (ze względu na rozwlekłość wyliczenia) odsyłam do art. 24 ustawy emerytalnej.

Jak się oblicza nową emeryturę?

Niestety, krótka odpowiedź brzmi: dosyć zawile. Żeby niepotrzebnie nie wprowadzać zamętu, zamiast prezentować kolejne wyliczenia matematyczne, wskażę co składa się na emeryturę i jaki jest ogólny sposób określania jej wysokości.

Ogólna zasada obliczania emerytury polega na podzieleniu podstawy obliczania emerytury (czyli sumy zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na  indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata tego świadczenia z waloryzacji) przez średnie dalsze trwanie życia (art. 26 ust. 1 ustawy).

Pochylmy się teraz nad każdym z elementów wzoru:

ŚREDNIE DALSZE TRWANIE ŻYCIA – określane jest w miesiącach i ogłaszane corocznie przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim w formie komunikatu. W związku z tym, że tablice ogłaszane są do dnia 31 marca roku, nowe tablice dotyczą wniosków o emeryturę wniesionych od 1 kwietnia danego roku (wyjątkowo, jeśli osoba osiągnie wiek emerytalny po dniu 31 marca, do ustalenia średniego dalszego trwania życia stosuje się tablice obowiązujące od dnia 1 kwietnia).

Aktualną tablicę, ogłoszoną dnia 26 marca 2015 r. znaleźć można tutaj:

http://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/komunikat-w-sprawie-tablicy-sredniego-dalszego-trwania-zycia-kobiet-i-mezczyzn,285,3.html

Przykładowo, zgodnie z nią, dla osoby mającej za sobą 62 lata życia i 3 miesiące, średnie dalsze trwanie życia ustala się w wysokości 226 miesięcy.

Oczywiście „przeżycie” średniego dalszego trwania życia nie oznacza utraty świadczeń emerytalnych. Jest to tylko element potrzebny ZUS do obliczeń.

Warto zauważyć, że czas trwania życia społeczeństwa wydłuża się, w związku z czym tabele na rok 2015 wskazują wyższe wartości. Oznacza to oczywiście mniejszy wymiar emerytury.

PODSTAWA OBLICZANIA EMERYTURY – kwota równa sumie:

zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpie­czonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypła­ta emerytury oraz

+

zwaloryzowanego kapitału początkowego

Kapitał początkowy dotyczy okresów ubezpieczenia przed 1999 r. W związku z tym możliwą jest sytuacja, gdy na podstawę obliczania emerytury składać się będzie wyłącznie kwota składek  (jeśli dana osoba nie pracowała przed 1999 r.), bądź gdy na podstawę obliczania emerytury składać się będzie wyłącznie kapitał początkowy (gdy dana osoba nie pracowała po 1999 r.).

KAPITAŁ POCZĄTKOWY – dotyczy okresów pracy przed 1999 r. i stanowi równowartość iloczynu:

hipotetycznej emerytury oraz

średniego dalszego trwania życia (na rok 1999)

HIPOTETYCZNA EMERYTURA – składają się na nią 3 części:

  • tzw. „część socjalna”, czyli 24 proc. kwoty bazowej z  II kwartału 1998 r. tj.,  1220,89zł., pomnożona przez współczynnik P (zależny od wieku i stażu ubezpieczonego)
  • okresy składkowe – liczone po 1,3 proc. podstawy wymiaru za każdy rok,
  • okresy nieskładkowe – liczone po 0,7 proc. podstawy wymiaru za każdy rok

ŚREDNIE DALSZE TRWANIE ŻYCIA Według tablicy ogłoszonej w dniu 25 marca 1999 r. przez Prezesa GUS – średnie dalsze trwanie życia kobiet i mężczyzn w wieku 62 lat na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 209 miesięcy (M.P. nr 12, poz. 173).

Co ma wpływ na wysokość nowej emerytury?

Mając na względzie powyższy sposób obliczania nowej emerytury, należy zauważyć, że na jej wysokość ma wpływ:
-łączna wysokość składek zgromadzonych na koncie ubezpieczonego
-łączny okres objęcia ubezpieczeniem
-wymiar okresów składkowych i nieskładkowych (im więcej okresów składkowych, tym wyższa emerytura)
-średnie dalsze trwanie życia (im mniejsza wartość, a więc „krótsze”, tym wyższa emerytura)

Share this post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *